Ka Shithi Bashisha u Jisu: U Jisu U Ïohsngew ïa ki jingduwai jong ngi: U Jisu u ïohsngew ïa ka jingduwai jong ka jingngeit ba la pynpaw ha ki ktien jingduwai (Mk. 1:40-41; 5:36; 7:29; Lk. 23:39-43) lane ha ka jingjar jar (Mk. 2:5; 5:28; Lk. 7:37-38). Na ka pateng jingduwai ha ka Balang na ka jingkyrpad jong kito ki matlah, “Ko Khun u Dabid to isynei ïa ngi” (Mt. 9:27; Mk. 10:48) ka kylla long ka jingduwai sha u Jisu kaba ïarap shibun ïa ngi. Ïa kane ka jingduwai la tip kum ka “Jesus Prayer” bad ngi duwai kumne: ‘Ko Trai Jisu Khrist, Khun jong u Blei, to is’nei ïa nga u/ka nongpop’. Duwai ïa kane da ka jingngeit phin ïoh pdiang ïa ka jingpynkoit bad jingmap ïa ki pop (da kaba phla ïa ki). Ka Shithi Bashisha jong u Nongpyim Jong Ngi u Jisu Khrist. Ka Jingpynkyntang ïa ki Jynjaw Snam kiba U Trai Jong Ngi U la phlei ha lynti sha Kalbari. Kane kadei ka shithi jong ka jingïathuh u Jisu ba la shem ha ka Ïingmane Holy Sepulchre of Our Lord Jesus Christ ha Jerusalem, ïa ka ba la ri bha ha ka synduk rupa da u Kpa Bakhuid bad ki Patsha Shynrang bad Kynthei jong ka Jingngeit Khristan. Ka Elizabeth Bakhuid, ka Syiem jong ha Hungary, ryngkat ka Matilda Bakhuid bad ka Bridget Bakhuid ha ba ki la kwah ban tip haduh katno u Jisu Khrist U la shah shitom, ki la duwai shitrhem bad pynlong jingduwai bakyrpang, bad hadien kane U Trai Jisu Khrist U la paw bad kren ha ki kumne harum: “Nga la wan hiar na Bneng sha Pyrthei ban dup pynkylla ka bamut ïa phi. Ha ki por mynhyndai, ki briew ki la long kiba shitrhem bad bariewblei bad ki la ïoh kheit kyrhai ïa u soh jong ka khyndew; mynta pat, ka long markhongpong. Lada phi kwah ban ïoh kheit kyrhai ïa u soh ka jingtrei jong phi, phim dei ban trei ha ka Sngi U Trai; namar ha ka Sngi U Trai, phi dei ban leit sha Ïingmane ban duwai ha u Blei ban ïoh jingmap ïa ki pop jong phi. U la ai ha phi hynriew sngi ban trei bad kawei ka sngi ban shongthait bad ban mane ïa u Blei bad ban ïarap ïa ki baduk bad ïa ka Balang. Kito ki briew kiba kwah ïakajia pyrshah ka Niam jong Nga bad kiba kren pynjah burom ïa kane ka Shithi Kyntang, kin sa shah iehnoh ha Nga. Hynrei, kito pat kiba rah ïa kane ka shithi bad ki kat shaba ki leit, kin lait na ka jingïap jyllop ha um, bad na ka jingïap kyndit. Kin lait na ki jingpang ïabit bad na ka jingpom u pyrthat. Kin ym ïap khlem da ïoh phla ïa ki pop jong ki bad kin lait na ki nongshun jong ki bad na ki kti jong ki nongleh donbor bad na baroh kiba kren pynbudnam sniew bad ki ba sakhi-lamler. Ki Longkmie kiba don ha ka jingjynjar ha ka por ïoh khyllung, da kaba don ïa kane ka Shithi, kin lait shisyndon na kata ka jingeh. Ha ki longïing kiba buh ïa kane ka Jingïathuh jong nga, yn ym don kano kano ka jingjia ka basniew: bad 40 sngi shuwa ba u/ ka briew ba don ïa kane ka Jingïathuh, ka Maria Theisotti kan wan paw ha u/ka, la ong u Gregorius Bakhuid. Ïa Baroh Kito Kiba Ïaineh ban duwai man ka sngi haduh 3 snem, 2 sien Ko Kpa Jong ngi, Ka Burom bad Khublei ko Maria, ban BUROM ÏA KI JYNJAW SNAM BA NGA LA PHLEI, NGAN AI KINE KI 5 TYLLI KI JINGAIEI: 1. Ka jingpynjem pura bad jingmap ïa ki pop jong phi. 2. Phin lait na ka jingshitom jong ka Dingpynkhuid. 3. Lada phin ïap shuwa ban kut ki 3 snem, na ka bynta jong phi yn kheiñ kumba phi la pyndep ïa ki. 4. Ka jingïap jong phi kan long kumjuh kumba phi la phlei snam ban sakhi na ka bynta ka Jingngeit Bakhuid. (Ka mut la kheiñ kumba ïap martir). 5. Ngan wan hiar na Bneng ban wan shaw ïa ka mynsiem jong phi bad ïa ka jong ki bahaïing ha sem jong phi haduh saw pateng. To tip ba ki shipai kieng atiar ki la don 150 ngut; kito kiba bud nadien jong nga haba Nga la shah teh ki long 23 ngut. Ki rangbah shipai ba ai hukum ki la don 83 ngut; Ki jingshah kura ha ka khlieh ki long 150 sien, ha ka kpoh jong Nga 108 sien; ki jingshah kynjat ha ki tyrpeng jong Nga ki long 80 sien. La patan ïa Nga da kaba teh da ki tyllai na u sñiuh jong Nga 24 sien; ki jingshah bynthiew ha ka khmat jong nga 180 sien; Nga la shah shoh ha ka met jong nga 6,666 sien; Nga la shah tied ha ka khlieh 110 sien; Nga la shah khynniad jubor bad ha ka por 12 baje la pynïeng ïa Nga da kaba tan na u sñiuh; la shah dung da ki shiah bad shah pajut na ki ‘ñiuhmoh 23 sien; ki jingmong ha ka khlieh 20 tylli; ki shiah na na ki jakhlia duriaw 72 tylli; ki jingdung jong ki shiah ha ka khlieh ki long 110; ki shiah kiba ngam jylliew ha ka khlieh, 3 tylli; Ha dien kane Nga la shah sympat bad la pynriam ïa nga kum u syiem; ki jingmong ha ka met baroh ki long 1,000 tylli. Ki shipai kiba la ïalam ïa nga sha Kalbari ki la don 608 ngut; kito kiba peit ïa Nga ki don 3 ngut bad kito kiba kren beiñ ïa Nga ki don 1,008 ngut; ki jynjaw snam kiba nga la phlei ki long 28,430 synjaw.” BENEDETTA DA SS., POPE LEO XIII, IN ROMA 5 APRILE 1890. Ki don bun ki kam phyla kiba ïadei bad kane, hynrei ym lah ban thoh hangne.